کاربرد روش‌های لرزه‌ای در بررسی شرایط تشکیل و اثبات حضور هیدرات گازی در دریای عمان

نوع مقاله: مقاله تحقیقی‌ (پژوهشی‌)

نویسندگان

1 دانشکده مهندسی معدن، متالورژی و نفت دانشگاه صنعتی امیرکبیر

2 مؤسسه ژئوفیزیک دانشگاه تهران

3 مدیریت اکتشاف شرکت ملی نفت ایران

چکیده

در طول دو دهه اخیر هیدرات‌های گازی به‌واسطه دلایل متعددی به‌عنوان موضوع مورد توجه تحقیقات و بررسی‌های اقیانوسی بوده است که مهم‌ترین دلیل بررسی آنها پتانسیل تامین سوخت انرژی آینده جهان است. هیدرات‌های گازی بلور‌های یخ‌مانندی هستند که در آنها مولکول‌های آب با پیوند هیدروژنی محفظه‌هایی برای محبوس کردن گازهای هیدروکربوری و غیرهیدروکربوری تشکیل داده است. روش‌های متعددی برای پی‌جویی هیدرات‌های گازی وجود دارد که در این میان، بررسی آنها با استفاده از روش‌های لرزه‌ای از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. وجود شرایط ترمودینامیکی مناسب، حضور گاز و آب به میزان کافی و وجود مسیرهای مهاجرت گاز از اعماق به رسوب‌های سطحی برای تشکیل هیدرات‌های گازی ضروری است و در ارزیابی و پی‌جوئی‌های این منبع انرژی، بررسی این شرایط امری ضروری است. همچنین حضور هیدرات‌های گازی و گاز آزاد محبوس‌شده در زیر آن باعث ایجاد تغییر در خصوصیات کشسان رسوبات میزبان می‌شود و رد و نشان‌هایی را بر داده‌های لرزه‌ای باقی می‌گذارد که شناسایی و پی‌بردن به حضور آنها را با روش‌های لرزه‌ای ممکن ساخته است. از مهم‌ترین نشانه‌های لرزه‌ای هیدرات‌های گازی می‌توان به بازتاب‌کننده‌ شبیه‌ساز بستر، لکه‌ تخت و لکه ‌روشن اشاره کرد. بنابراین حضور هیدرات‌های گازی در داخل رسوبات میزبان با استفاده از نشانه‌های لرزه‌ای قابل شناسایی و نابه‌هنجاری‌های مرتبط با هیدرات‌های گازی و نشانه‌های آنها با استفاده از نشانگرهای لرزه‌ای قابل بررسی است. در این مقاله شرایط تشکیل و پایداری هیدرات‌های گازی در بخش ایرانی دریای عمان با استفاده از مقاطع لرزه‌ای دوبعدی مورد بررسی قرار گرفته است و حضور هیدرات‌های گازی نیز با استفاده از نشانه‌های لرزه‌ای مربوطه به اثبات رسیده و خصوصیات مربوط به آنها نیز با استفاده از نشانگرهای قدرت بازتاب و قطبیدگی ظاهری، مورد تایید قرارگرفته است. همچنین از نشانگر تجزیه طیفی نیز برای بررسی اثر میرایی هیدرات‌های گازی بر دامنه‌ی امواج لرزه‌ای استفاده شده است. این نشانگر نیز وجود زون حاوی هیدرات‌های گازی را به اثبات رسانده است و می‌توان به استفاده از این منبع انرژی در آینده امیدوار بود.
 
 
 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Application of seismic methods in study of appreciate growth condition and occurrence of gas hydrate in Oman Sea

نویسندگان [English]

  • Behnam Hosseini Shoar 1
  • Abdolrahim Javaherian 2
  • Mojtaba Sadiq-Arabani 3
چکیده [English]

During the past two decades, marine researches have focused on gas hydrates because of many reasons that the most important of them is future energy resource potential. Gas hydrates are ice-like crystals that form a rigid cage of water molecules and entrap hydrocarbon and non-hydrocarbon gas by hydrogen bonding. There are many methods for prospecting gas hydrates. Seismic methods are the most applicable tools to study them. The presence of the suitable thermodynamic conditions, gas and water in appropriate amount and gas migration pathway from depth to sea floor sediment are necessary for growth and stability of gas hydrates and evaluation of these conditions are necessary for prospecting gas hydrates. The occurrence of gas hydrates and free gas in host sediments changes the elastic properties and makes them detectable with seismic methods. The important seismic indicators of gas hydrates are bottom simulating reflector, flat spot and bright spot. Therefore, the presence of the gas hydrates in host sediments are detectable with seismic indicators and the study of the gas hydrate anomalies are applicable with seismic attributes. In this article, the appropriate conditions for growth and stability of gas hydrates in OmanSea were examined with 2D seismic sections, the occurrence of the gas hydrates in sediments was proven with seismic indicators and the properties of their indicators were studied with reflection strength and apparent polarity attributes. Also the effect of the gas hydrates in attenuation of seismic wave amplitude was studied with spectral decomposition attribute. The results of this study prove the presence of gas hydrates in OmanSea.
 

کلیدواژه‌ها [English]

  • Gas hydrates
  • seismic indicators
  • Seismic attributes
  • Elastic properties
  • OmanSea