بررسی کیفیت مخزنی سازند غار- آسماری در یکی از میادین هیدروکربنی ایران با استفاده از وارون‌سازی پیش از برانبارش

نوع مقاله: مقاله تحقیقی‌ (پژوهشی‌)

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد، دانشگاه صنعتی سهند ،تبریز، ایران

2 استادیار، عضو هیات علمی دانشگاه صنعتی سهند، تبریز، ایران

3 رییس قسمت زمین شناسی پژوهشگاه صنعت نفت، تهران، ایران

چکیده

شناسایی محدوده مخزن با استفاده از داده­های لرزه‌ای اهمیت فراوانی برای افزایش تولید نفت و گاز در میادین هیدروکربنی دارد. در این پژوهش، از وارون­سازی پیش از برانبارش به­منظور بررسی نوع سیال و تغییرات خواص مخزنی (مقاومت صوتی، مقاومت برشی و تخلخل) در یکی از میادین نفتی ایران در سازندهای مخزنی غار- آسماری و جهرم استفاده و کیفیت مخزنی سازند غار- آسماری با توجه به تغییرات چگالی و مقاومت­های تراکمی و برشی تعیین شد. همچنین از روش LithoSI جهت ارزیابی دقیق سنگ‌شناسی­های احتمالی و کمک به تشخیص چینه­شناسی و تفسیر بهتر مناطق حاوی سیال و شناسایی محدوده مخزنی در این میدان نفتی استفاده شد. نتایج وارون­سازی لرزه‌ای پیش از برانبارش، کاهش چگالی و مقاومت­های تراکمی و برشی را در ناحیه غار- آسماری نشان می­دهد. از ناحیه غار- آسماری تا جهرم، چگالی و مقاومت­های تراکمی و برشی افزایش یافته است. همچنین نتایج نمودارهای مقاومت صوتی برحسب مقاومت برشی براساس تغییرات تخلخل و تغییرات اشباع­شدگی آب نشان می­دهد در ناحیه غار- آسماری مقدار تخلخل، زیاد و اشباع‌شدگی از آب، کم است و از ناحیه غار- آسماری تا جهرم، مقدار اشباع­شدگی آب افزایش و مقدار تخلخل کاهش پیدا کرده است. در روش LithoSI با استفاده از نمودارهای تقاطعی مقاومت صوتی برحسب نسبت سرعت موج تراکمی به سرعت موج برشی می­توان نوع سیال در چاه را تشخیص داد. از آنجایی­که مقاومت صوتی حاصل­ضرب چگالی در سرعت صوت است، با افزایش تخلخل، چگالی و سرعت صوت کاهش می­یابد. نتایج نشان می­دهد که در سازند غار- آسماری مقدار تخلخل زیاد و مقاومت صوتی کم است. با انجام این روش در چاه و مقایسه آن با نتایج وارون­سازی پیش از برانبارش، وجود نفت و گاز در سازند غار- آسماری اثبات شد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Determining the quality of reservoir of Ghar-Asmari by using prestack inversion in one of the fields in Iran

نویسندگان [English]

  • nasrin jabbari 1
  • Navid Shad Manaman 2
  • Ali chehrazi 3
1 Master's Degree, Sahand Industrial University, Tabriz, Iran
2 Assistant Professor, Faculty Member of Sahand Industrial University Tabriz, Iran
3 Head of the Department of Geology, Research Institute of Oil Industry, Tehran, Iran
چکیده [English]

The prestack seismic inversion converts seismic data to the physical properties of a rock such as sonic and shear impedance and density. It provides accurate information for predicting lithology changes and fluid types. In this paper, well logging data is used to construct synthetic seismogram. In the final stage, by transforming offset domain to angle domain and using the well information to the prestack seismic inversion, the extracted petro-physical parameters are discussed. The applied average wavelets of 7 wells in prestack inversion were in the angles of 5-9, 9-13, 13-17, 17-21 and 21-25 degrees. After wavelet extraction, low frequency acoustic impedance models and shear impedance and density were made as one of the inversion inputs. We built these, low frequency initial models using sonic log, shear impedance log and density log from well data.
There are two techniques for doing the pre-stack seismic inversion: simultaneous and elastic inversion. These technics require wavelets and background model. Simultaneous pre-stacking inversion is defined by seismic trace angle, logarithms of P-impedance and S-impedance, and extracted wavelet but Elastic inversion uses a transformation of the Zeoppritz equations
In other words, by performing the prestack inversion, the sonic and shear impedance and density are calculated using above mentioned equations.
 In this paper, prestack seismic inversion method was carried out in one of Iranian oil fields in Ghar-Asmari Reservoir and Jahrum Reservoir formations. The results showed that the presence of oil and gas in the Ghar-Asmari zone caused the reduction of the sonic and shear impedance and density. From Ghar-Asmari zone to Jahrum, the amount of the sonic and shear impedance and density increased. Also, the results of sonic impedance cross-plots versus the ratio of sonic-to-shear wave velocity were determined based on porosity variations and water saturation changes. In Ghar-Asmari zone, porosity is high and water saturation is low because of the presence of gas and oil in this section. From Ghar-Asmari zone to Jahrum, water saturation increases and porosity decreases. Hence, using simultaneous inversion, the hydrocarbon reservoir was identified.
 
 
 

کلیدواژه‌ها [English]

  • prestack seismic inversion
  • porosity
  • sonic impedance
  • shear impedance
  • Saturation
طیبی، م.، نبی بیدهندی، م.، نظری، ب.، 1391، وارون‌سازی پیش از برانبارش بر روی مخزن ماسه سنگی غار در میدان هندیجان: ماهنامه اکتشاف و تولید، 97، 86-93.

A. Buland and H. Omre, "Bayesian linearized AVO inversion," Geophysics, vol. 68. pp. 185-198. 2003.

Aki, K., and Richards, P. G., 1980, Quantitative Seismology: Theory and Methods, W. H. Freeman and Co., Vol. 2.

P. F. Anderson, "Comparing post-stack AVO inversion to prestack inversion for estimating rock properties," in Fron.+ Innova. CSPG CSEG CWLS Convention, 2۰۰9. pp. 669-672.

B. W. S. a. D. Manthei, "Chasing Density – An Introduction to Seismic Acquisition,and InterpretationMethods Leading to QuantitativeInterpretation,",  csegrecorder, vol. 39 No. 08,, pp. pp 18-26., Oct 2014

Gardner, G. H. F., Gardner, L. W., and Gregory, A. R., 1974, Formation velocity and density-The diagnostic basics for stratigraphic traps: Geophysics, 39(6), 770-780.

Sivia,D.S.Data Analysis:A Bayesian Tutorial . oxford university press, oxford , 1996 andTechnology, 10(8), 853-862.

Chopra, S., and Castagna, J. P., 2014, AVO: Society of Exploration Geophysicists.

Ghanbarnejad, H. M., Riahi, M. A., Bagheri, M., Seyedi, M., 2017, Determining the area of reservoir using simultaneous inversion of seismic data: Iranian Journal of Geophysics, 11(3), 45-56.

Goodway, B., Chen, T., and Downton, J., 1997, Improved AVO fluid detection and lithology discrimination using Lamé petro physical parameters; “λρ”, “μρ” & “λ/μ fluid stack”, from P and S inversions: SEG Technical Program Expanded Abstracts, Society of Exploration Geophysicists, 183-186..

Hampson, D. P., Russell, B. H., and Bankhead, B., 2005, Simultaneous inversion of pre-stack seismic data: SEG Technical Program Expanded Abstracts, 1633-1637, Society of Exploration Geophysicists

Ma, X. Q., 2002, Simultaneous inversion of prestack seismic data for rock properties using simulated annealing: Geophysics, 67(6), 1877-1885.

Mallick, S., 1999. Some practical aspects of prestack waveform inversion using a genetic algorithm: An example from the east Texas Woodbine gas sand. Geophysics, 64(2), pp.326-336Woodbine gas sand: Geophysics, 64(2), 326-336.

Moosavi, N., and Mokhtari, M., 2016, Application of Post-StacN and Pre-StacN seismic inversion for prediction of hydrocarbon reservoirs in a Persian Gulf Gas field: International Journal of Environmental, Chemical, Ecological, Geological and Geophysical Engineering, World Academy of Science, Engineering

, 10(8), pp.853-862

Schulte, B. Wm., and Manthei, D., 2014, Chasing Density– An Introduction to Seismic Acquisition, Processing, and Interpretation Methods Leading to Quantitative Interpretation, csegrecorder, 39(08), 18-26.

Veeken, P. C., 2006, Seismic stratigraphy, basin analysis and reservoir characterization: Elsevier, 37.